Po Markétce-Małgośce, o której pisaliśmy w pierwszym odcinku niniejszego cyklu, przyszedł czas na kolejne piosenkowe imię. A w zasadzie damsko-męską parę imion.
Carol Neila Sedaki i Karel duetu Petr Kotvald & Stanislav Hložek to postaci, które poza zbliżonym brzmieniem imion i melodią towarzyszącą opowieści o nich, łączy niewiele. Dzieli niemal wszystko – począwszy od płci, na cechach charakteru skończywszy.
Carol to kobieta, z którą amerykański podmiot liryczny chciałby być, zaś Karel to bohater, którym czeski podmiot liryczny chciałby być. Carol jest okrutna, rani i doprowadza do łez, a w efekcie może pośrednio uśmiercić nieszczęśliwie zakochanego. Z kolei Karel posiada wszystkie pożądane przymioty i wzbudza same pozytywne skojarzenia.
To popularne imię, które nosiło wiele znamienitych osobistości ze świata kultury i sztuki. W części deklamowanej piosenki Kotvalda i Hložka przywoływani są czescy poeci Karel Hynek Mácha, Karel Jaromír Erben, Karel Havlíček Borovský, pisarz Karel Čapek, kompozytor Karel Vacek i piosenkarz Karel Gott, ale też monarchowie, przede wszystkim Karel IV, czyli Karol IV.
Miłośników czeszczyzny powinna zainteresować również forma piosenki. A w tej aż roi się od przykładów mowy potocznej, czyli obecná čeština.
Bejt Karel, vždycky jsem si přál / Zawsze chciałem być Karolem
Tak jako strejda, co za Slavii hrál / Tak jak wujek, który grał w Slavii Praga
Cechą charakterystyczną mniej formalnej odmiany języka czeskiego jest zastępowanie długiego ý przez ej, stąd zamiast být, czyli być, można powiedzieć bejt. Bardziej oficjalnym odpowiednikiem przysłówka vždycky jest vždy, z kolei strejda, czyli wujek, to potoczny ekwiwalent wyrazu strýc.
Já chtěl zas Karel, kvůli jedný holce být / Ja z kolei Karolem chciałem być z powodu pewnej dziewczyny
důvod byl Mácha, co mezi nás dva vlít / to z przyczyny Máchy, który wtargnął pomiędzy nas
Słowo zas to skrócona wersja zase, oznaczającego znowu, z kolei, natomiast. Dwa ciekawe zjawiska występują w czasowniku vlít – transformacji wyrazu vlétl, oznaczającego wleciał, a w znaczeniu przenośnym: wtargnął. Mamy tu przejście długiego é w długie í, a zarazem ucięcie końcowego -l.
Kam se mrkneš najdeš jméno Karel / Gdzie nie spojrzysz, znajdziesz imię Karol
tlustě napsaný / zapisane grubą czcionką
Popatrzeć, spojrzeć to po czesku podívat se, jeśli jednak chcemy zabrzmieć mniej literacko, możemy użyć czasownika mrknout se. Obecną czeszczyznę charakteryzuje również wymiana długiego é w przymiotnikach, imiesłowach przymiotnikowych i zaimkach na ý.
Jo, Karel, to je jméno / Tak, Karol to jest imię
a ta fúra slavnejch příjmení / I tak wiele sławnych nazwisk
Tak to po czesku nie tylko ano, ale również jo. Wyrazu fúra nie trzeba chyba tłumaczyć, dodajmy tylko, że bardziej literackim odpowiednikiem jest w tym przypadku velké množství, czyli duża ilość, mnóstwo.
Klidně napiš místo jména Karel / Zamiast imienia Karol możesz spokojnie wstawić
Třeba jméno svý / Na przykład swoje imię
A obsah písně tvý / A treść twojej piosenki
Se vlastně nezmění / Właściwie się nie zmieni
W ostatniej zwrotce ponownie obserwujemy zjawisko wymiany é na ý: svý zamiast své, tvý zamiast tvé. W warstwie treściowej ta część rozszerza wcześniejsze spostrzeżenia autora na wszystkie imiona. Innymi słowy: każdy jest wyjątkowy i wielki, bez względu na to, jak się nazywa. I ty możesz zostać królem!